دوربین نقشه برداری

انواع دوربین های نقشه برداری

انواع دوربین های نقشه برداری

به طور کلی دوربین های نقشه برداری به دو نوع تقسیم می شود:

  • ترازیاب (نیوو)
  • زاویه یاب (تئودولیت)

دوربین نیوو یکی از دوربین های نقشه برداری

دوربین نیوو برای اندازه گیری اختلاف دو نقطه نسبت به هم یا نسبت به یک سطح مبنای معین به کار برده می شود.

دوربین نیوو شامل موارد زیر می باشد:

  • خود دوربین
  • تراز دوربین
  • سه پایه

عدسی های دوربین نیوو دو نوع اند:

  • شیئی
  • چشمی

بر روی عدسی شیئی دو تار به نام رتیکول بر هم عمود هستند و در صورت تراز بودن دوربین با خط افق، کاملا افقی و عمودی هستند. تراز شامل یک تراز کروی است و سه پایه هم شامل سه پایه متحرک و دو تراز لوبیایی در طرفین است. در وسط سه پایه یک شاغول کوچک برای عمودی بودن سه پایه قرار دارد.

طرز کار دوربین نیوو

دوربین را در محلی قرار می دهیم که به نقاطی که برای برداشت در نظر داریم دید داشته باشد.

ابتدا مانند همیشه یه نقطه را در نظر می گیریم و سه پایه را تراز می کنیم. پس از تراز کردن سه پاپه با استفاده از تراز استوانه ای دوربین را تراز می کنیم. شاخص را روی نقطه مورد نظرمان قرار می دهیم با دوربین روی آن نشانه روی می کنیم. محل عمود تارهای رتیکول روی شاخص را می خوانیم. با استفاده از متر لیزری یا ابزار های دیگر طولیابی فاصله بین دوربین تا شاخص را اندازه گیری می کنیم.

این عملیات را برای همه ی نقاط انجام می دهیم. در زیر نمونه یک نیوو شرکت ProNivo را مشاهده می نمایید.

 

نیوو

دوربین تئودولیت یکی از دوربین های نقشه برداری

این دوربین در ابزار ها و انواع عدسی ها و همچنین انواع تراز ها همانند دوربین نیوو است.

طرز کار دوربین تئودولیت

ابتدا یک نقطه را که به تمامی نقاط اشراف دارد را به عنوان ایستگاه در نظر می گیریم. پس از تراز کردن سه پایه و دوربین فردی را به همراه ژالن و شاخص به نقطه مورد نظر می فرستیم. با استفاده از تراز نبشی ژالن و شاخص را تراز کرده و به سمت آن قراولروی می کنیم.

برای بدست آوردن زاویه افقی بین نقاط رو یک نقطه قراولروی می کنیم و زاویه لمب افق آن را یادداشت می کنیم. همین عمل را روی یک نقطه دیگر انجام داده و زوایای بدست آورده را از هم کم می کنیم

برای بدست آوردن زاویه عمودی بین نقاط ابتدا دوربین را روی خط افق تراز می کنیم. با دوربین روی یک نقطه قراولروی کرده و زاویه مورد نظر را یادداشت می کنیم ممکن است زیر یا بالای سطح افق باشد.

فاصله افقی و مایل دو نقطه را هم با استفاده از فرمول می توان یافت. در زیر نمونه یک تئودولیت شرکت South را مشاهده می نمایید.

تئودولیت

دوربین توتال استیشن

این دوربین از ترکیب دو دوربین تئودولیت و نیوو ساخته شده است. این دوربین به طور همزمان ارتفاع، فاصله افقی و زاویه را اندازه گیری می کند. به طور کلی یه دو گروهاپتیکی و دیجیتالی تقسیم می شوند.

با اینکه دوربین های دیجیتالی امروزه رایج تر است ولی به طور کل دوربین های اپتیکی از دیجیتالی دقیق تر است.

یکی از مهم ترین مزیت های این دوربین امکان خروجی داده ها می باشد که می توان با استفاده از نرم افزارهای تخصصی آن هاغ را به نقشه تبدیل کرد. این مزیت دشواری های روش دستی را برطرف کرده است.

در زیر نمونه یک توتال استیشن شرکت South را مشاهده می نمایید.

توتال استیشن

1212

GPS چیست و چه کاربردی دارد

سامانه موقعیت یاب جهانی GPS

سامانهٔ موقعیت‌یابی جهانی (Global Positioning System) سامانه ای برای یافتن موقعیت جهانی است . این سامانه از 24 ماهواره تشکیل شده است که زمین را دور میزنند در هر مدار  4 ماهواره قرار دارد. در این مقاله سعی داریم شما را با اهداف و کاربردهای سیستم موقعیت جهانی و همچنین ابزارهای آن علی الخصوص GPS مولتی فرکانس آشنا کنیم.

ماهواره های GPSدر یک مدار معین زمین را دوبار در روز دور میزنند. وسیگنال های اطلاعاتی را به زمین ارسال می کنند. دریافت کننده GPS مولتی فرکانس این اطلاعات را گرفته و برای محاسبه مکان دقیق کاربر از روش های هندسی استفاده می کند. در اصل دریافت کننده GPS  زمان ارسال سیگنال از ماهواره را  با زمان دریافت سیگنال مقایسه می کند. اختلاف بازگو کننده ی میزان فاصله ی ماهواره از دریافت کننده ی GPS است. با اندازه گیری فاصله از تعدادماهواره هادریافت کننده میتواند مکان کاربر را مشخص کرده. و ان را روی نقشه ی الکترونیکی واحد نمایان کند.

یک دریافت کننده GPS با سیگنال هایی که از حداکثر سه ماهواره دریافت می کند می تواند مسیر حرکت و مختصات دو بعدی ( طول وعرض) مکان را محاسبه کند. با در نظر گرفتن چهار ماهواره یا بیشتر دریافت کننده می تواند مختصات سه بعدی ( طول عرض ارتفاع ) مکان کاربر را مشخص می کند. زمانی که مکان کاربر مشخص شد GPS   می تواند سایر اطلاعات نظیر : سرعت مسیر فاصله پیموده شده فاصله تا مقصد و …. را محاسبه کند.

 

بخش های اساسی در GPS مولتی فرکانس :

  1. بخش فضایی
  2. بخش کنترل
  3. بخش کاربری

 

انواع کاربرد GPS مولتی فرکانس :

  • نقشه برداری
  • پروژ های عمرانی
  • کوه نوردی
  • کایت سواری
  • قایق رانی
  • کشتی رانی
  • تجاری
  • ردیابی
  • عملیات نجات هنگام وقوع سیل

 

multi-frequency gps receiver

دسته بندی GPS های نقشه برداری از نظر تعداد فرکانس

  • جی پی اس تک فرکانس : امروز استفاده نمی شود زیرا زمان بر است.
  • جی پی اس دو فرکانس : سرعت بالا برخلاف تک فرکانس نیازی نیست زمان زیادی صرف جمع اوری و ذخیره سازی اطلاعات مورد نیاز خود کنید.
  • جی پی اس مولتی فرکانس: جی پی اس مولتی فرکانس به GPS  ایستگاهی و یا GPS  معروف هستند.

 

روش های برداشت با GPS

هرGPS میتواند در هر شرایط اب و هوایی و در هر ساعتی از شبانه روز کار کند .اطلاع و آگاهی از قابلیت های گیرنده های ماهواره ای قبل از شروع به کار بسیار مهم است. در کار با GPS دید بین نقاط ضروری نیست. ؛ با استفاده از GPS  میتوان مشاهدات بیشتری با نیروی انسانی کمتر برداشت کرد .با این وجود باید از محدودیت های GPS  نیز آگاه بود.

با روشن کردن دستگاه، موقعیت شما توسط ۳ ماهواره که در نزدیک ترین مدار به شما قرار دارند شناسایی و محاسبه شده و موقعیت شما را بر روی نقشه روی دستگاه نشان می دهد. اگر دستگاه گیرندهGPS  شما قوی تر باشد و با ۴ ماهواره ارتباط برقرار کند درصد خطای آن کاهش یافته و موقعیت شما را دقیق تر شناسایی می کند.

درختان ، ساختمان های بلند ، تیربرق و کابل های برق فشار قوی می توانند مشکلات عدیده ای برای GPS بوجود آورند . علاوه بر این GPS برای نقشه برداری با فضای سرپوشیده یا indoor  به کار نمی رود،و در کارهای ساختمانی و indoor یک توتال استیشن اپتیکی مناسب نتایج بهتری خواهد داشت .

اصلی ترین روش های برداشت عبارت است از :

  1. استاتیک
  2. استاتیک سریع
  3. کینماتیک
  4. ایست-رو

روش استاتیک

این روش برای تعیین مختصات نقاط مبنای نقشه برداری با دقت بالا در حد میلیمترمورد استفاده قرار میگیرد که اصلی ترین تکنیک نقشه برداری با  GPS مولتی فرکانس می باشد. در این روش باید حداقل دو دستگاه بطور همزمان شروع به اندازه گیری نمایند تا امکان محاسبه طول بین نقاط فراهم شود و نهایتا مختصات نقاط فراهم میشود. به طور مثال برای مشاهده یک طول باز بلند گیرنده مرجع را در یک نقطه قرار دهید و در گام بعدی گیرنده دوم  (rover) را در انتهای دیگر طول باز قرار دهید .

سپس زمان مساوی برای ذخیره داده را تنظیم کنید و باروشن کردن گیرنده عملیات برداشت را آغاز کنید. با توجه به طول بیس لاین ، تعداد ماهواره های در معرض دید ،  هندسه یا ارایش نسبی ماهواره ها طول زمان برداشت متفاوت است . زمانی که داده ها را جمع اوری کردید گیرنده base ایستگاه اول را خاموش کنید و به بیس لاین بعدی بروید(دراینجا گیرنده ای که در ایستگاه اول به عنوان base عمل میکرد به گیرنده روور تبدیل می شود و برعکس) و این پروسه را برای طول باز جدید تکرار کنید

این روش برای فواصل طولانی بسیار دقیق است اما نسبت به روش های دیگر زمان بر است. برای فواصل بلند ( بیش از 20 کیلومتر)، شبکه های ژئودتیک، یا مطالعات پلیت تکتونیک (تکتونیک صفحه ای)، از مشاهدات استاتیک استفاده می شود. اگر گیرنده روور دیگری به مرحله برداشت اضافه کنیم سرعت و دقت و استحکام بالا می رود.

روش استاتیک سریع

این روش برای فواصل تا 15 کیلومتر کاربرد دارد ، یک گیرنده روی نقطه ای ثابت است به عنوان ایستگاه مرجع موقتی عمل میکند و گیرنده دوم روی نقاط دیگر حرکت می کند و در مدتی کوتاه با ماهواره ها در تماس است و جابجا می شود . این روش را میتوان در مورد نقشه برداری های کنترلی ، انبوه سازی و نقشه های تفضیلی به کار برد. و همچنین می توان بجای پیمایش و مثلث بندی های سنتی از ان استفاده کرد.

روش RTK

روش RTK  فرایندی است که در ان تصحیح های سیگنال GNSS بصورت انی (real time) از یک ایستگاه گیرنده جی پی اس مولتی فرکانس با موقعیت معلوم، برای یک یا چندین گیرنده متحرک فرستاده می شود. به این معنا که با استفاده از مشاهده های کوتاه مدت امکان تعیین موقعیت دینامیک فراهم شده و با استفاده از سیگنال های فاز حامل، موقعیت مکانی ایستگاه سیار با دقتی در حد چند سانتیمتر تعیین می گردد.

در روش RTK  دو حالت داریم : اساس کار به این شکل است که هم‌زمان که گیرنده روور از طریق اینترنت از سامانه‌ای نظیر شمیم یا هدی تصحیحات دریافت می‌کند یا از طریق رادیو به گیرنده بیس متصل هست، از ماهواره‌های L-Band هم تصحیحات دریافت می کند.

 

 

گردآورنده : زکیه عبدلی

 

 

shakhes-nahayi

انواع نقشه ها از نظر محتوا

طبقه بندی نقشه ها از نظر محتوایی

نقشه های مسطحاتی یا پلانی متری

یکی از انواع نقشه ها نقشه مسطحاتی می باشد و به نقشه هایی گفته می شود که فقط موقعیت مسطحاتی عوارض را (X,Y) عوارض را نشان می دهند.

نقشه های توپوگرافی

در این نوع نقشه ها علاوه بر نشان دادن وضعیت مسطحاتی عوارض زمین، وضعیت ارتفاعی نقاط، نیز توسط خطوط تراز و نقاط ارتفاعی نشان داده می شود.

این گونه نقشه ها دارای کاربرد وسیعی بوده و در کلیه مراحل مطالعاتی و عملیاتی طرح های مختلف عمرانی به کار می روند.

نقشه های املاک یا کاداستر

کاداستر از کلمه کاتاستیکن به معنای دفتر یادداشت است. در طول زمان در زبان لاتین به کاپتاستروم تبدیل شده است. در حال حاضر در زبان های اروپایی به نظام و روندی اطلاق می شود که طی آن اندازه، موقعیت، نوع مالکیت، کاربری و غیره برای کلیه املاک کشور تعیین می شود.

کاداستر مجموعه ای نظام مند از اطلاعات درباره املاک در یک کشور یا یک منطقه است، که برپایه نقشه برداری آن املاک و محیط آنها قرار گرفته است.

این املاک به صورتی منظم و پیوسته به کمک شناسه واحد و منحصر به فردی شناسایی می شودند. شکل، ابعاد املاک، مشخصه هر قطعه روی نقشه های بزرگ مقیاس نشان داده می شود.

نقشه های دریایی

از اهداف هیدروگرافی و بررسی وضعیت توپوگرافی کف دریاها می توان به این موارد اشاره کرد:

  • تعیین مناطق عبور بی ضرر برای عبور و مرور کشتی ها
  • بررسی میزان لایروبی
  • موقعیت علائم ناوبری
  • تعیین جنس بستردریا
  • ترسیم خطوط جزر و مد
  • تعیین عمق آب

نقشه های ساختمانی

هدف بررسی و نحوه پیاده کردن محور ساختمان ها و تاسیسات وابسته به آنها و نیز کنترل عملیات ساختمانی می باشد.

نقشه مسیر

این نوع نقشه انواع جاده ها و راه آهن و ارتباط با آنها را نسبت به هم نشان می دهد.

این نوع نقشه برداری به منظور طراحی و محاسبات مربوطه و پباده کردن مسیرها از قبیل جاده ها، راه آهن ها، خطوط انتقال نیرو، گاز، برق و غیره مورد استفاده قرار می گیرد.

نقشه معدن

این نقشه ها برای ارائه تونلها، تاسیسات زمینی، معادن و غیره مورد استفاده قرار می گیرند. از روی این نقشه ها مثلا می توان حجم مواد معدنی در یک منطقه را بدست آورد.

نقشه های برجسته پلاستیکی

این نقشه ها در واقع همان نقشه های توپوگرافی هستند که برروی برگهای پلاستیک چاپ شده و به کمک ماشین های مخصوص برحسته شده اند.

این گونه نقشه ها بیشتر جنبه نمایشی، فانتزی و آموزشی دارند.

نقشه های ویژه یا خاص

نقشه هایی هستند که برای مقاصد خاص تهیه می گردند.

نقشه های معمولی را غالبا می توان با افزودن پاره ای اطلاعات به نقشه های ویژه تبدیل نمود. این گونه نقشه ها در انواع بسیاری تهیه می گردند که نمونه ای از این نقشه ها در زیر آورده شده است:

  • نقشه هوانوردی
  • نقشه تقسیمات کشوری
  • نقشه مرزی
  • نقشه هواشناسی
  • نقشه نظامی و غیره

راهنمای نقشه(لژاند نقشه)

برای رفع مشکل پیاده کردن عوارض با اندازه های دقیق شان با توجه به مقیاس نقشه از لژاند نقشه استفاده می شود.

به عنوان مثال ابعاد عارضه ای مانند درخت و یا چاه در روی نقشه خیلی کوچک خواهد شد، لذا از علائم قراردادی جهت نمایش این قبیل عوارض در روی نقشه استفاده می شود.

این علائم قراردادی در راهنمای نقشه(معمولا در سمت چپ نقشه بوده و منظور از آن آشنایی استفاده کنندگان از علائم و نشانه هایی است که در متن نقشه آمده است) آورده می شوند.

گردآورنده:

هادی اصغری

shakhes-nahayi

مفاهیم و تعاریف اولیه در نقشه برداری

هدف از نقشه برداری

نقشه برداری علم و تکنیک تعیین دقیق موقعیت سه بعدی نقاط روی سطح زمین می باشد.

هدف نقشه برداری انجام مشاهداتی نظیر اندازه گیری طول و زاویه بین نقاط مذکور برای تهیه نقشه است؛

به عبارتی نقشه برداری  علم و فن نمایش عوارض زمین روی کاغذ و پیاده سازی عوارض از کاغذ برروی زمین است.

تعریف نقشه در نقشه برداری

نقشه عبارتست از تصویر قائم عوارض زمین با نسبت کوچکتر بر روی صفحه افق.

محتویات یک برگ نقشه عبارتست از :

  • مقیاس
  • سیستم مختصات
  • بعد سوم
  • جهت شمال
  • تاریخ تهیه نقشه
  • نوع تهیه نقشه
  • راهنمای نقشه
  • ابعاد نقشه

لزوم تهیه نقشه در نقشه برداری

رشد سریع جمعیت و افزایش پیچیدگی های زندگی مدرن و نیازی که به شناخت منابع طبیعی و غیرطبیعی وجو دارد، باعث شده است که انسان محیط طبیعی و اجتماعی خود را به طور دقیق تر مورد مطالعه قرار دهد.

این بررسی بسیار متنوع بوده و شامل موضوعاتی نظیر وضع راه ها، ناهمواری های منطقه، شبکه آب، پوشش گیاهی و غیره می شود. در مقاله قبل با انواع نقشه ها از نظر محتوایی آشنا شدیم.

مهمترین راه دسترسی به این اطلاعات نقشه برداری و تهیه نقشه از منطقه موردنظر می باشد.

شاخه های مختلف مهندسی نقشه برداری

شاخه های مختلف مهندسی نقشه برداری عبارتند از:

  1. ژئودزی
  2. نجوم
  3. کارتوگرافی
  4. سیستم اطلاعات جغرافیایی
  5. فتوگرامتری
  6. ژئودزی دریایی(هیدروگرافی)
  7. سنجش از دور
  8. ژئودزی فضایی

ژئودزی

ژئودزی به عنوان علم اندازه گیری شکل، اندازه، ابعاد و هندسه زمین و عوامل فیزیکی تاثیر گذار بر آن می پردازد.

به عبارتی ژئودزی علم محاسبه و اندازه گیری شکل و ابعاد زمین می باشدکه در نقشه برداری به تعیین موقعیت سه بعدی عوارض زمین در مقیاس بزرگ با حذف خطاهای فیزیکی زمین اطلاق میگردد.

با به کارگیری علم ژئودزی میتوانیم از حرکات پوسته زمین و جزر و مد و جریان های دریایی به کمک مشاهدات نجومی و ماهواره ها آگاه شویم.

  1. شاخه های مختلف ژئودزی

    1. ژئودزی هندسی
    2. ژئودزی فیزیکی
    3. نجوم ژئودزی
    4. ژئودزی ماهواره ای
    5. هیدروگرافی
  2. کاربرد ژئودزی

    1. با استفاده از تئوری هندسی علم ژئودزی در GPSامکان تعیین موقعیت ناوبری مهیا  می شود.
    2. متخصصین ژئودزی با محاسبات و ارزیابی میدان ثقل زمین میتوانند تعیین مدار ماهواره ها و پیش بینی موقعیت انها را انجام دهند.
    3. ژئودزی نقشه برداری با مقیاس بزرگ میباشد. برای تهیه نقشه دقیق از منطقه ای بالاتر از 10 کیلومتر لازم است خطای کرویت زمین و انکسار در آن ها محاسبه شده و حذف شوند که این کار با کمک علم ژئودزی انجام می شود.
    4. کاربرد ژئودزی در منطقه آبی هیدروگرافی نام داردکه با بررسی هندسی سطح و بستر دریا  به تعیین موقعیت و ناوبری در آب ها می پردازد.
    5. بررسی تنش گسل ها و حرکت ورقه های پوسته زمین و تحلیل جابه جایی ناشی از زلزله و یخچال های طبیعی و اتش فشان ها با علم ژئودینامیک مقدر می شود. ژئودزی امکان تهیه و پردازش مشاهدات هندسی و فیزیکی را برای اهداف ژئودینامیکی فراهم می‌آورد.
شکل زمین

نجوم

یافتن مختصات نقاط با سیستم مختصات از قبل تعیین شده و ترسیم شکل زمین از اهداف نجوم می باشد در نتیجه به مشاهدات زمینی نیاز است. مشاهدات زمینی روی زمین انجام می گیرد ولی در نجوم ژئودزی مجهولات روی زمین اند و ستاره ها ایستگاه های معلوم برای محاسبات در نظر گرفته می شود.

به طور کلی نجوم از شبکه های ماهواره ای دقیق تر است چون شبکه های های ماهواره ای به طور پیش فرض زمین را بیضوی در نظر میگیرند وبه توپوگرافی آن توجه نمی کنند اما مهم ترین عیب نجوم ژئودزی این است که از ستارگان در روز نمیتوان استفاده کرد و گاهی هم برای رصد انها موانعی وجود دارد و یا مکان انها متغیر است.

کارتوگرافی

به علم و فنون و هنر ترسیم نقشه های زمین که در تهیه و چاپ عوارض زمین دلالت دارند کارتوگرافی میگویند. Cartogram به معنی نقشه و graphie به معنای ترسیم می باشد پس به طور کلی کارتوگرافی به علم ترسیم نقشه اطلاق می شود.

همانطور که واضح است زمین را نمی توان عینا بر روی کاغذ ترسیم کرد . کارتوگراف ها با نسبت های اندازه گیری عوارض بر روی زمین آن را به اندازه های مشخصی بر روی نقشه تبدیل می کنند.

به طور کلی دو تعریف از کارتوگرافی وجود دارد:

  • کارتوگرافی عام

علم، هنر و فن ساختن نقشه است که کلیه مراحل تهیه نقشه، یعنی ژئودزی، عملیات زمینی، فتوگرامتری، ترسیم و چاپ را شامل می شود.

  • کارتوگرافی خاص

مراحل بعد از برداشت زمینی و فتوگرامتری و در نهایت تمامی اطلاعات اولیه ترسیم نقشه را کارتوگرافی خاص می گویند.کارهایی مانند تنظیم پیش نویس، ترکیب اطلاعات و استفاده از نقشه ها و مدارک مربوطه، انتخاب شبکه، تعیین علائم و نوشته ها، هماهنگی اطلاعات موجود در نقشه، طراحی لژاند، انتخاب روش ترسیم و چاپ و  چاپ و تکثیر نقشه مراحل کارتوگرافی خاص می باشد.

 

کارتوگرافی

سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

یک سامانه برای مدیریت و ارزیابی اطلاعات جغرافیایی می باشد. هدف از GIS پس از اخذ اطلاعات ، ذخیره، بازیابی، به هنگام سازی، پردازش ، انتقال و نمایش داده ها به منظور حمایت از راه حل ها برای حل یک مشکل می باشد.

  • ویژگی‌های سامانه اطلاعات جغرافیایی

    • اطلاعات توصیفی برای پردازش اطلاعات در تمامی سیستم ها لازم است. این سامانه علاوه بر اطلاعات توصیفی امکان ورود اطلاعات پیکسلی و برداری از منابعی مانند نقشه، تصویر ماهواره ای و هوائی ، GPS ، تجهیزات نقشه برداری و غیره را دارد.
    • امکان پرسش و پاسخ های داده ها برای کاربر وجود دارد.
    • این سامانه امکان ارائه نتایج در قالب نقشه، گزارش، جدول و نمودار را دارد.
  • انواع داده های جغرافیایی در GIS

  • داده های پیکسلی: داده های حاصل از اسکن و تصاویر ماهواره ای
  • داده های برداری: در این مدل، موقعیت هر نقطه به وسیله مختصات آن و توسط نقاط ، خطوط و سطوح به‌طور دقیق با یک جفت مختصات در یک سیستم مختصات معین ارائه می‌شود.

 

GIS

فتوگرامتری

 فتوگرامتري علم، هنر و تکنولوژي کسب اطلاعات درباره ی پدیده هاي فیزیکی و محیطی از طریق ثبت و اندازه گیري و تفسیرعوارض بر روي عکسهاي هوایی و یا دیگر صورتهاي بازتاب انرژي الکترومغناطیس می باشد.

  • شاخه های مختلف فتوگرامتری

فتوگرامتری به طور کل به دو بخش متریکی و تفسیری تقسیم بندی می شود:

در بخش متریکی با اندازه گیری های مستقیم نقاط از طریق عکس می توانیم فواصل، حجم، ارتفاع و شکل عوارض زمین را تعیین کنیم.

در بخش تفسیری  ما با مطالعات کیفی سر و کار داریم. این بخش خود به دو بخش تفسیر و سنجش از دور تقسیم می شود. قسمت تفسیر به شناسایی عوارض از روی عکس و قسمت سنجش از دور به تهیه نقشه از روی عکس اطلاق می گردد.

  • روش های مختلف اندازه گیری در فتوگرامتری

  1. روش آنالوگ: این روش در سه مرحله ورودی و پردازش و خروجی به طور فیزیکی و دستی صورت می پذیرد. روش آنالوگ قدیمی و کلاسیک بوده و امروزه مورد استفاده قرار نمیگیرد.
  2. روش تحلیلی: پس از عکس برداری، اطلاعات عکسی اندازه گیري شده به کامپیوتر وارد می شوند، و با استفاده از، مدلهاي ریاضی مناسب پس از حل توجیهات بصورت تحلیلی، مختصات سه بعدي هرنقطه ي عکسی استخراج شده، محاسبه می شود.
  3. روش رقومی: این روش می تواند هم با عکس های آنالوگ و هم با عکس های رقومی که به طور مستقیم گرفته می شود ، کار کند. اگر عکس ها آنالوگ بوده باشد پس از اسکنر فتوگرامتری به عکس رقومی تبدیل شده و پردازش روی آن صورت می پذیرد. اگر عکس ها به طور مستقیم به صورت رقومی گرفته شود به طور خودکار پس از عکس برداری وارد مرحله پردازش می شود.
  • دلیل استفاده از فتوگرامتری

  1. استخراج اطلاعات هندسی و تهیه نقشه
  2. ارزان بودن نسبت به روش های زمینی
  3. استخراج اطلاعات توصیفی
  4. سرعت عمل فتوگرامتری
  • معایب استفاده از فتوگرامتری

  1. تاثیر پذیری از شرایط آب و هوایی دارد.
  2. دقت ارتفاعی و مسطحاتی کمتری نسبت به نقشه برداری زمینی دارد.
  3. در نقشه برداری ساختمانی کاربرد ندارد.

 

فتوگرامتری

ژئودزی دریایی (هیدروگرافی)

هیدروگرافی در تهیه نقشه و چارت دریایی با مشاهدات خصوصیات آب ها و پیش بینی تغییرات آن سروکار دارد.

  • کاربرد هیدروگرافی

  1. با استفاده از شبکه های ژئوتکنیک نقاط کنترل ساحلی را ایجاد می کنند.
  2. مشخص کردن موقعیت افقی یک شناور
  3. تعیین عمق آب ها
  4. بررسی و مشاهده نوسان سطح آب
  5. آگاهی از عارضه های خطرناک زیر آب
  6. ارزیابی جریان های آبی و کشندی
  7. تعیین موقعیت مکانی عوارض ساحلی و دریایی جهت اهداف ناوبری
  8. نمونه برداری از کف دریا
  9. ارزیابی توپوگرافی بستر دریا
  10. بررسی لایه های زیربستر دریا به لحاظ ساختار زمین شناسی

 

هیدروگرافی

سنجش از دور

راه های استخراج داده به شرح زیر است:

  • با استفاده از اندازه‌گیری ها
  • ثبت انرژی بازتابی از سطح زمین و جو پیرامون آن از یک نقطه مناسب بالاتر از سطح زمین 

هدف سنجش از دور:

  • تهیه تصاویر منطبق وسیع زمین به کمک ماهواره ها در باند های مختلف طیفی
  • تبدیل تصاویر به نقشه های موضوعی
سنجش از دور

ژئودزی فضایی

از اهداف ژئودزی فضایی به شرح زیر می باشد:

  • مشخص کردن مدارهای ماهواره
  • تعیین موقعیت  بر روی سطح زمین با استفاده از مشاهدات طولی به ماهواره های ناوبری
  • هدایت پروسه در مدار قرارگیری ماهواره ها

 

 

 

گردآورنده:

هادی اصغری