unnamed

GIS و کاربرد های آن

GIS چیست ؟

GIS را به اختصار Geographic information system (سیستم اطلاعات جغرافیایی)  می گوییم.

GIS یک سیستم رایانه ای است که قابلیت های ورودی و مدیریت ، پردازش و تحلیل و خروجی داده ها را در رابطه با داده های زمین مرجع فراهم می آورد.

با استفاده از این سیستم می توان تمام اطلاعات جمع آوری شده را تفکیک ، تجزیه و تحلیل کرد و به مجموعه ای از اطلاعات توصیفی و مکانی دست پیدا کرد.

GISیک سامانه برای مدیریت و ارزیابی اطلاعات جغرافیایی می باشد که هدف آن پس از اخذ اطلاعات ، ذخیره، بازیابی، به هنگام سازی، پردازش ، انتقال و نمایش داده ها به منظور حمایت از راه حل ها برای حل یک مشکل می باشد.

GIS

ویژگی‌ های سامانه اطلاعات جغرافیایی

  • اطلاعات توصیفی برای پردازش اطلاعات در تمامی سیستم ها لازم است. این سامانه علاوه بر اطلاعات توصیفی امکان ورود اطلاعات پیکسلی و برداری از منابعی مانند نقشه، تصویر ماهواره ای و هوائی ، GPS ، تجهیزات نقشه برداری و غیره را دارد.
  • امکان پرسش و پاسخ های داده ها برای کاربر وجود دارد.
  • این سامانه امکان ارائه نتایج در قالب نقشه، گزارش، جدول و نمودار را دارد.

مزایای استفاده از GIS

  • دسترسی سریع و قابل اطمینان به داده های مورد نیاز در یک حجم وسیع
  • امکان ارائه و به تصویرکشیدن اطلاعات مکانی و موضوعی در قالب نقشه و جدول و یا نمودار
  • ویرایش و بهنگام نمودن داده‌ها ونیز امکان استفاده از داده‌های موجود در جهت اهداف مختلف و براساس نیازهای گوناگون کاربران
  • زمینه‌ای برای شناساندن و معرفی قابلیت‌ها و پتانسیل‌های متعدد
  • زمینه ی تشخیص خلأ‌های مطالعاتی مناطق مختلف جغرافیایی

مزایای استفاده از GIS

داده های جغرافیایی

داده ها یا اطلاعات جغرافیایی ، داده هایی هستند که نقشه ها و تصاویر ماهواره ای نمونه از آن ها می باشد. به طور کلی به دو گروه داده های برداری و پیکسلی تقسیم می شوند:

داده های برداری:  در این مدل، موقعیت هر نقطه به وسیله مختصات آن و توسط نقاط ، خطوط و سطوح به‌طور دقیق با یک جفت مختصات در یک سیستم مختصات معین ارائه می‌شود.

داده های پیکسلی: داده های حاصل از اسکن و تصاویر ماهواره ای می باشد.

کاربرد های GIS

  • زمین شناسی

تهیه نقشه‌ها و حوادث و بلایای طبیعی ، لغزش زمین، آتشفشان، سیل، سونامی و … با استفاده از تجزیه و تحلیل اطلاعات زمین شناسی از بدیهی‌ترین موارد استفاده از GIS است.

  •  نقشه های مکان یابی

انتخاب مکان های مناسب برای اجرای پروژه های مهندسی همچون احداث سدها ، خطوط راه آهن و جاده ، خط لوله و توسعه ساختمان سازی می باشد.

  •  منابع آب و آبخیزداری

بررسی آب های سطح زمین و کشف منابع آب های زیرزمینی

  •  کشاورزی و کاربری اراضی

تعداد زیادی از سازمان های مربوط به کاربری اراضی و کشاورزی همچون جهادکشاورزی از تکنیک های GIS استفاده می کنند. به عنوان مثال حفاظت از وضعیت ناامن غذا به صورت تشخیص علت اصلی از طریق ماهواره ، جمع آوری و ذخیره داده های GIS .

  •  سرویس های اضطراری

همانند اورژانس جاده ای ، آتش نشانی و پلیس

  • جنگل داری و مدیریت حیات وحش

با بهره گیری از این سامانه ، می توان نقشه جنگل ها را بصورت دائم به روزرسانی کرده تا از این طریق هرگونه حادثه همچون آتش سوزی ، قطع درختان و .. به مراجع مربوطه اطلاع رسانی شود.

  • علوم نظامی

GIS با به کارگیری تکنولوژی شبیه سازی توزیعی محیط غیرواقعی میدان های رزم را به وجود آورد. شبیه سازی توزیعی امکان هرگونه فعل و انفعالات به صورت همزمان در موقعیت های مختلف را فراهم آورده تا با همکاری یکدیگر استراتژی جنگی مناسب طراحی کرده و واکنش سلاح های آینده را پیش از تولید مورد آزمایش و ارزیابی قرار دهند که این امر به کارکنان نظامی امکان می دهد تا به صورت مستقیم در فرآیند تولید سلاح های جدید دخیل باشند.

  •  برنامه ریزی شهری

جمع آوری، به روزرسانی و توزیع دیتاهای مربوط به شهرها به شکل سازماندهی شده ، بر روی تصمیمات و برنامه ریزی های اقتصادی موثر می باشد.
نمایش کمترین مسافت بین مناطق شهری ، تعیین قابلیت اراضی ، مدل سازی آلودگی آب و هوا و فرسایش خاک از جمله امکانات مورد استفاده کاربران ، برنامه ریزان و تصمیم گیرندگان شهری و منابع طبیعی قرار گرفته است.

  •  علوم بهداشتی و پزشکی

بسیاری از امور در زمینه مراقبت‌ و برنامه‌ریزی‌های سلامت، با مسأله مکان در ارتباط هستند. همچون تصمیم‌گیری در مورد اینکه بر اساس تعداد، تراکم و مشکلات بهداشتی مردم مراکز بهداشتی باید در چه مکان‌هایی احداث شوند و بر اساس نیازهای بهداشتی چه نوع خدماتی را باید ارائه کنند.

  •  علوم قضایی

بخش‌های قضایی برای بررسی ، ردیابی و کنترل جرایم از فناوریGIS بهره می گیرند.
ماموران پلیس جهت کنترل جرایم می توانند افراد مظنون را در فاصله یک هزار متری از مدارس با استفاده از لایه‌ های اطلاعاتی مختلف ردیابی کند.

کاربرد GIS

گرد آورنده: هادی اصغری ، مبینا نادری ، فاطمه سلطانی