Sandind-TotalStation-Arc6-1-2

دوربین های توتال استیشن

به طور کلی دوربین‌های نقشه برداری به دو نوع ترازیاب و زاویه یاب تقسیم می‌شوند که با پیشرفت تکنولوژی این دو دوربین در طی سالیان اخیر با هم تلفیق شده‌اند و به صورت یک دوربین به نام توتال استیشن مورد استفاده قرار می‌گیرند.

دوربین توتال استیشن

دوربین نقشه برداری توتال استیشن به منظور نقشه برداری و ساخت و سازها مورد استفاده قرار می گیرد.

ابن نوع دوربین ، تئودولیت دیجیتالی است

که برای اندازه گیری فاصله الکترونیکی برای قرائت مایل دستگاه تا نقطه خاص مورد استفاده قرار می گیرد.

این دوربین  با تلفیق طول یاب و تئودولیت ها، تلفیقی هماهنگ در نقشه برداری ارائه می کند.

 

انواع توتال استیشن

توتال استیشن دارای دو نوع دیجیتالی و اپتیکی می باشد.

با توجه به تجربه بسیاری از مهندسان نقشه برداری، کار نقشه برداری با استفاده از دوربین‌های اپتیکی بسیار دقیق‌تر از دوربین‌های دیجیتال است و هنوز در بسیاری از نقاط جهان از دوربین‌های اپتیکی استفاده می‌شود.

ساز و کار دوربین توتال استیشن

این دوربین همانطور که پیش از این نیز به آن بسیار پرداخته شده است از ترکیب دو دوربین نیوو و تئودولویت به دست می‌آید.

با استفاده از دوربین توتال می‌توان هم زمان به اندازه گیری ارتفاع، زاویه و فاصله افقی پرداخت.

دوربین‌های توتال در ابتدا به صورت اپتیکی عرضه می‌شدند ولی امروز انواع دیجیتال آن‌ها به بازار آمده است که کار نقشه برداری را بسیار راحت‌تر از گذشته کرده است.

دوربین‌های دیجیتال این مزیت را دارند که پس از انجام عملیات نقشه برداری می‌توان یک خروجی از داده‌های مورد نظر تهیه کرد و سپس با استفاده از نرم افزارهای نقشه برداری اقدام به تهیه نقشه کرد که کار را بسیار سریع‌تر از تهیه نقشه به صورت دستی می‌کند.

دوربین های نقشه برداری توتال استیشن کار ترازیابی و زاویه سنجی را  همزمان با هم انجام می دهد.

که یک ابزار الکترونیکی/اپتیکی است که برای نقشه برداری و ساخت و ساز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

توتال استیشن، تئودولیت دیجیتالی است که به اندازه‌گیری فاصله الکترونیکی (EDM) برای قرائت طول مایل دستگاه تا نقطه خاص و یک کامپیوتر داخلی برای جمع‌آوری اطلاعات و به دست آوردن پیشرفته مختصات بر اساس محاسبات مجهز شده‌است.

دوربین نقشه‌برداری رباتیک به اپراتور اجازه می‌دهد دستگاه را از راه دور کنترل نماید.

این کار باعث حذف دستیار اپراتور نقشه‌برداری برای نگهداری منشور و کنترل دوربین از هر نقطه‌ای می‌شود.

کاربرد دوربین ها ی توتال استیشن :

معدن

دوربین‌های نقشه‌برداری ابزار اصلی بررسی در نقشه‌برداری معدن هستند.

دوربین نقشه‌برداری برای ثبت محل دقیق دیوارهای تونل، سقف و کف و به‌طور کلی هدایت معدن زیر زمینی به کار می‌رود.

اطلاعات ثبت شده در دوربین در نرم‌افزارهای نقشه‌برداری وارد شده و با پروژه طراحی شده مقایسه می‌گردد.

ساختمان‌سازی

دوربین‌های نقشه‌برداری بالاترین استاندارد را در اجرای اشکال مختلف ساختمان دارند.

آن‌ها از محورهای X و Y برای جانمایی تأسیسات در زیر زمین و بین طبقات سازه (داکت‌ها) و نفوذ در سقف استفاده می‌نمایند.

برای پیاده نمودن محل گود برداری و عمق آن،

حجم عملیات خاکی گودبرداری،

پیاده‌سازی فونداسیون

و شاقولی ستون‌ها، محل اجرای دیوارها، اجرای نمای ساختمان و غیره از توتال استیشن استفاده می‌شود.

 

 

7b3c8fbf-9fc9-4f6e-b7cd-e9633b6c2f0b

تجهیزات ساده نقشه برداری

تجهیزات ساده نقشه برداری

وسایل ساده نقشه برداری عبارت اند از:

متر

متر  از ساده ترین و اولیه ترین تجهیزات نقشه برداری محسوب می شود که برای اندازه گیری فاصله مورد استفاده قرار می گیرد.

متر ها انواع مختلفی دارند از جمله متر لیزی, متر فلزی, پلاستیکی, و پارچه ای می باشد. متر های بر حسب سانتی متر درجه بندی شده اند که برای دقت بالاتر میتوان از متر هایی با درجه بندی میلی متر استفاده نمود.

متر لیزری نیز در اثر ارسال و دریافت موج, عمل اندازه گیری را انجام می دهند.

دقت اسمی متر: دقت نسبی ادعا شده توسط کارخانه سازنده که با رعایت اصول متر کشی و همچنین با رعایت شرایط استاندارد مورد نظر کارخانه بر روی متر درج می شود.

شاغول

در نقشه برداری شاغول برای مشخص کردن راستای امتداد قائم در هر نقطه به کار می رود. شاغول مورد استفاده برای آن دسته از وسایلی می باشد که نیاز به استقرار در نقطه ای معین نیاز دارند.

ژالن

لوله های فلزی که معمولا دارای قطر های 3 الی 4 سانتی متر و به طول 2 الی 2.5 متر که برای تشخیص از فواصل دور, هر نیم متر به نیم متر با رنگ های مجزای قرمز و سفید رنگ شده است. ژالن دارای نوک تیزی می باشد که برای استقرار و نشانه روی دقیق روی نقطه مورد نظر استفاده میگردد. هنگام استفاده از ژآلن باید از قائم بودن آن در محل مورد نظر اطمینان پیدا کنیم.

کاربرد اصلی ژالن مشخص کردن موقعیت دقیق نقطه, که توسط دوربین نشانه روی می شود, می باشد. بنابراین طبق این تعریف هار وسیله ای که بتوان آن را به صورت قائم بر روی نقطه ای مستقرکرد می توان به عنوان ژالن در نقشه برداری به کار گرفته شود, اما دلیل استفاده از ژالن های بزرگ این می باشد که اولا در عملیات های طولانی که نیاز می باشد به یک نقطه چندین بار نشانه روی شود باید یک ژالن را روی آن نقطه تراز کرد و ثانیا در مواقعی که نقطه توسط دوربین دیده نمیشود می توان یک ژالن بزرگ را روی آن نقطه مستقر نموده و مشاهدات لازم را انجام داد.

انواع تراز

ترازها وسیله ای برای کنترل امتدادها, سطوح افقی و قائم  در نقشه برداری می باشند.

در ادامه با انواع تراز ها آشنا می شویم:

تراز بنایی

از تراز بنایی جهت کنترل امتدادها, سطوح افقی و قائم استفاده می شود.عموما در کار های ساختمانی از این نوع تراز استفاده می شود. تراز بنایی داره محفظه ای شیشه ای که داخل آن مایعی با غلظت کم نظیر اسید سولفوریک, اتر یا الکل به علاوه یک حباب هوا پر شده است.

تراز نبشی

تراز نبشی فقط می تواند جهت کنترل سطوح قائم استفاده شود. به عنوان مثال جهت قائم نگه داشتن ژالن از آن استفاده می شود.

تراز نبشی از یک تراز کروی که در بالای یک نبشی فلزی یا پلاستیکی به طول 10 سانتی متر تعبیه شده است.

تراز استوانه ای یا تراز لوله ای

تراز دستی از یک لوله استوانه ای یا مکعب تشکیل شده که یک سر آن سوراخی برای نگاه کردن و در سر دیگر خط نشانه و تراز وجود دارد.

اگر در مسیر شیب دار بخواهیم فاصله افقی بین دو ژالن را با متر بدست آوریم. در این حالت برای به دست آوردن امتداد افقی بین دو ژالن از تراز استوانه ای استفاده می کنیم. این تراز فقط قادر است سطوح افقی را کنترل کند.

ژالن گیر

ژآلن گیر دارای سه پایه فلزی یا چوبی می باشد که در بالای آن گیره ای برای نگه داشتن ژالن تعبیه شده است.برای این که ژالن به صورت قائم در محل مستقر شود باید از تراز نبشی استفاده نمود.

شیب سنچ

برای اندازه گیری زاویه شیب یک امتداد نسبت به سطح افق استفاده می شود.

منشور

منشور وسیله ای است که امواج ارسالی از فاصله یاب های الکترونیکی را منعکس می کند و اطلاعات نقطه مستقر شده توسط دستگاه محاسبه می شود.

قطب نما

جهت تعیین شمال مغناطیسی از قطب نما استفاده می شود.

گونیای مساحی

وسیله ساده نوری می باشد که به کمک آن می توان زوایای قائمه و نیز زوایای 30,45,60,90 درجه را نسبت به امتداد مفروض بر روی زمین مشخص نمود. این گونیا ها بر اساس قوانین مربوط به نور در آینه ها و منشور ها ساخته می شوند.

چرخ غلطان یا رول فیکس

چرخی که دارای محیط ثابت بوده و در نتیجه با توجه به تعداد دور هایی که این چرخ طی میکند, میتوان فاصله مورد نظر را به دست آورد. در حقیقت این دستگاه دارای یک شمارنده میباشد که تعداد دور های طی شده را یادداشت کرده و با ضرب در محیط چرخ غلطان میتوان فاصله بین دو نقطه مورد نظر را به دست آورد.

گرد آورنده: امیرحسین عمادی نیا

2

انواع تجهیزات نقشه برداری

امروزه به لطف فناوری‌های نوین، نقشه برداری با استفاده از تجهیزات پیشرفته و کاملا مجهز انجام می شود که در این مقاله قصد داریم به معرفی انواع تجهیزات نقشه برداری بپردازیم.

تحول بنیادین در تولید و عرضه تجهیزات نقشه برداری

 بعد از فراز و نشیب های فراوان و نیاز روز افزون جامعه بشری در استفاده از این تجهیزات شاهد تحول بنیادین در تولید و عرضه لوازم نقشه برداری هستیم.

به گونه ای که هر سال مدل های مختلفی از دوربین نقشه برداری و تجهیزات نقشه برداری جهت سهولت و افزایش سرعت کار نقشه بردار به بازار عرضه می گردد.

پیشرفت چشمگیر در این زمینه را میتوان از سال ۲۰۰۰ میلادی به بعد عنوان کرد.

مهترین و پرکاربرد ترین تجهیزات نقشه برداری عبارتند از:

ترازیاب ها

دوربین های تئودولیت

دوربین های توتال استیشن

انواع جی چی اس ها

مترهای لیزری

ترازلیزری

سه پایه

منشور

شاخص ترازیاب

متر

شاقول

ژالن

انواع تراز

ژالن گیر

شیب سنج

قطب نما

در زیر به توضیح مختصری در مورد برخی از این تجهیزات می پردازیم.

ترازیاب

ترازیاب از تجهیزات نقشه برداری است که جهت تعیین اختلاف ارتفاع بین دو یا چند نقطه نسبت به هم و یا نسبت به یک سطح مبنا در نقشه برداری و یا ساخت و ساز استفاده می گردد.

 ترازیاب ها در صنایع مرتبط با ساخت و ساز و نقشه برداری و به منظور استقرار نقاط تراز و کنترل ارتفاعات بکار گرفته می شوند.

 بطور کلی، یک ترازیاب از یک تلسکوپ، یک تراز و غالباً یک سه پایه برای سوار شدن دستگاه روی آن تشکیل شده است.

 

تئودولیت

دوربین تئودولیت یکی دیگر از تجهیزات نقشه بردای می باشد که به نام های ( دوربین مهندسی، دوربین زاویه‌ سنج طول‌یاب ) نیز معروف است.

این وسیله که به شکل یک دوربین می باشد، برای اندازه گیری زوایای افقی و قائم استفاده می شود.

دوربین های تئودولیت یا همان زاویه یاب از لحاظ ساختار به دو دسته دیجیتال و آنالوگ (مکانیکی ) تقسیم می شوند.

لمب افقی دوربین تئودولیت شبیه به یک نقاله، از صفر تا 360 درجه و یا 400 گراد در جهت افقی بین سه نقطه روی زمین، شبیه ساعت درجه بندی شده است.

 

توتال استیشن

توتال استیشن که یکی از مهمترین تجهیزات نقشه برداری می باشد درواقع تئودولیتی است که زاویه ها و فاصله هارا به طور همزمان اندازه گیری می کند.

این دوربین ها از ترکیب دو دوربین نیوو و تئودولویت به دست می‌آید. با استفاده از دوربین توتال می‌توان هم زمان به اندازه گیری ارتفاع، زاویه و فاصله افقی پرداخت.

توتال استیشن متشکل از یک تئودولیت الکترونیکی و یک فاصله یاب الکترونیکی (EDM) است که برای قرائت فواصل مایل از دستگاه به یک نقطه معین مورد استفاده قرار می گیرد.

توتال استیشن ها براساس کشور سازنده
  • سوئیسی : که عبارتنداز Leica و …
  • ژاپن : که عبارتند از Sokkisha , Nikon , Fojiko , Pentax , Nestle و …
  • چین : که عبارتند از Sanding  , Boif , Foif , Cttc  , Dade و …
  • آمریکایی :که عبارتنداز  Trimble و …

 

 

جی پی اس

سیستم موقعیت‌یاب جهانی یا جی‌پی‌اس (Global Positioning Systems)، نیز یکی از پرکاربردترین تجهیزات نقشه برداری می باشد که یک سیستم راهبری و مسیریابی ماهواره‌ای است و از شبکه‌ای با حداقل ۲۴  ماهواره تشکیل شده است.

جی‌پی‌اس، سامانه‌ای است که به کمک ماهواره‌ها جهت یابی می‌‌کند.

ماهواره‌هایی که هرکدام در مدارهای خود به دور زمین می چرخند؛ این ماهواره‌ها با ایستگاه‌های ویژه‌ای بر روی زمین در تماس اند و همواره موقعیت آن‌ها در فضا مشخص است.

در واقع اساس کار این سامانه، فرستادن سیگنال‌های رادیویی با فرکانس بالا و به طور مداوم است که زمان و مکان ماهواره را نسبت به زمین مشخص می‌‌کند و یک گیرنده جی‌پی‌اس روی زمین، با گرفتن این اطلاعات از سه ماهواره یا بیشتر، آن‌ها را پردازش می‌‌کند و موقعیت کاربر را در هر نقطه زمین، در هر ساعتی از شبانه روز و در هر وضعیت آب و هوایی به او نشان می‌‌دهد.

جی پی اس ها به سه دسته دستی، دو فرکانسه و مولتی فرکانسه تقسیم می شوند.

 

مترلیزری

متر لیزری فاصله‌یابی است که برای اندازه گیری دقیق از پرتو لیزر و عدسی استفاده می‌کند.

طریقه کارکرد این وسیله بدین صورت است که یک پالس متمرکز از نور را روی محل مورد نظر انداخته و زمان بازتاب آن را محاسبه می‌کند. در واقع این متر زمان بین تابش و بازتاب نور را اندازه گیری کرده و به فاصله تبدیل می‌کند.

 

 

گردآورنده:

هادی اصغری